Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου 2014

"Ερωτόκριτος" του Βιτσέντζου Κορνάρου (ταξιδεύοντας στον κόσμο του βιβλίου)


Βιτσέντζος Κορνάρος

Ποιος ηταν ο Βιτσεντζος Κορναρος;

Για τον ποιητή του Ερωτόκριτου ξέρουμε με βεβαιότητα μόνο όσα ο ίδιος μας αναφέρει στον επίλογο του έργου του.
"Θωρώ πολλούς και πεθυμούν, κι' έχω το γρικημένα, να μάθουν τίς εκόπιασεν εις τ' απανωγραμμένα. K' εγώ δε θέ' να κουρφευτώ, κι αγνώριστο να μ' έχουν, μα θέλω να φανερωθώ, όλοι να με κατέχουν. Βιτσέντζος είν' ο Ποιητής, κι' εις τη γενιά Kορνάρος, που να βρεθεί ακριμάτιστος, όντε τον πάρη ο Xάρος. Στη Στείαν εγεννήθηκε, στη Στείαν ενεθράφη, εκεί' καμε κι' εκόπιασε ετούτα που σας γράφει. Στο Kάστρον επαντρεύθηκε, σαν αρμηνεύγ' η Φύση, το τέλος του έχει να γενή, όπου ο Θεός ορίσει."
Ο Βιτσέντζος Κορνάρος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σητεία. Στη Σητεία έγραψε και τον Ερωτόκριτο. Παντρεύτηκε στο Ηράκλειο. Αυτές είναι οι σίγουρες πληροφορίες που έχουμε.
Πολλές οι εκδοχές για τη καταγωγή και τη ζωή του ξεχωριστού δημιουργού. Πιθανό είναι να ανήκε στην εξελληνισμένη βενετοκρητική αριστοκρατική οικογένεια των Κορνάρων και να ήταν αδερφός του πλούσιου κτηματία και λόγιου Ανδρέα Κορνάρου, ο οποίος στη διαθήκη του το 1611 κληροδοτεί στον αδερφό του Βιτσέντζο τα βιβλία του. Οι ερευνητές προσπάθησαν να ταυτίσουν τον ποιητή με πολλούς Βιτσέντζους Κορνάρους αλλά όλα τα στοιχεία της αυτοπαρουσίασης του ποιητή στο τέλος του ερωτόκριτου τα διαθέτει στη βιογραφία του μόνο ο Βιτσέντζος Κορνάρος του Ιακώβου που γεννήθηκε στις 26 Μαρτίου 1556 στο χωριό Τραπεζόντα της Σητείας, όπου η οικογένειά του διατηρούσε μεγάλη περιουσία και έζησε εκεί περίπου 35 χρόνια ζώντας τη ζωή του φαιουδάρχη γαιοκτήμονα.
Μετά τις 20 Μαρτίου 1585 ο Βιτσέντζος Κορνάρος εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο (τότε Κάστρο, Μεγάλο Κάστρο ή Χάνδακα), κοντά στους δύο αδελφούς του, τον Ιωάννη Φραγκίσκο και τον Ανδρέα, όπου απέκτησε, από προίκα ή με αγορές, μεγάλη περιουσία. Είχε μεγάλα φιλολογικά ενδιαφέροντα και ήταν ένα από τα πιο δραστήρια μέλη της Ακαδημίας των Stravaganti του Χάνδακα, που είχε ιδρύσει ο αδελφός του Ανδρέας. Στις 8 Σεπτεμβρίου 1590 παντρεύτηκε, στο ναό της μονής της Αγίας Αικατερίνης των καλογραίων, τη Μαριέττα Zeno, με την οποία απέκτησε δύο κόρες, την Κατερίνα και την Ελένη. Ήταν μέλος του Συμβουλίου των Ευγενών του Χάνδακα. Σε όλο το διάστημα της ζωής του, διαμένοντας αρχικά στη Σητεία και αργότερα στον Χάνδακα, ανέλαβε διάφορα τοπικά αξιώματα. Κατά την περίοδο της πανούκλας των χρόνων 1591-1593 ανέλαβε τα καθήκοντα του υγειονομικού επόπτη στο Ηράκλειο. Πέθανε μετά τις 12 Αυγούστου 1613 και θάφτηκε στο μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου, πλάι στη σύζυγό του Μαριέττα.






Ερωτόκριτος

Ερωτόκριτος, είναι ο τίτλος της έμμετρης μυθιστορίας του Βιντζέντζου Κορνάρου. Το δημιούργημα του αυτό αποτελεί ένα αριστούργημα προίκα για την Κρητική, τη Νεοελληνική, αλλά και τη παγκόσμια λογοτεχνία.
Οι φιλόλογοι διαφωνούν ως προς την χρονολόγηση του έργου, αλλά και ως προς τη ταύτιση του προσώπου του συγγραφέα - με τα λιγοστά βιογραφικά του στοιχεία - και με το άλλο έργο του τη Θυσία του Αβραάμ. Όμως αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, ούτε η ακριβής χρονολόγηση, καθώς ο Ερωτόκριτος είναι ξεκάθαρα δημιούργημα ενός κρητικού, γραμμένο στη Κρητική ντοπιολαλιά της εποχής, σε άψογο 15σύλλαβο στίχο, αντίστοιχο όλων των δημοτικών μας τραγουδιών. Ο Ερωτόκριτος αποτέλει μια από τις σημαντικότερες ρίζες της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ανεξαρτήτα από το ποια είναι η ακριβής ημερομηνία που γράφτηκε και σίγουρα γράφτηκε πρίν το 1713, που έχουμε την πρώτη τυπωμένη έκδοση του έργου στη Βενετία, από το τυπογραφείο Βόρτολι.
Ερωτόκριτος - Το έργο - Η υπόθεση
Ο Ερωτόκριτος έργο που αποτελείται από 10010 15σύλλαβους στίχους και χωρίζεται σε 5 μέρη με αλφαβητική ονομασία στο πρότυπο των ομηρικών επών. Η ομοικαταληξία είναι ανα δύο στίχους, εκτός από μερικές περιπτώσεις που είναι τετραπλή, όταν ο ποιητής θέλει να τονίσει μια εικόνα η περιγράφει μια σκηνή με μεγάλη διάρκεια.
Τα πρόσωπα του έργου που πρωταγωνιστούν είναι:
... ο Ηρακλής, ο Βασιλιάς της Αθήνας. Υποτίθεται ότι το έργο εξελίσσετε κάποτε στην αρχαιότητα, αλλά στην πραγματικότητα αφορά μια Παναθήνα και Πανελλάδα χωρίς συγκεκριμένο χωρόχρονο, χάρη στην ιδιοφυεία του Κορνάρου. Ο Ηρακλής και η γυναίκα του, η Βασίλισσα Αρετή, έχουν μια κόρη την Αρετούσα. Παρόμοιας ομορφίας κορίτσια συναντάμε μόνο στα παραμύθια.

...ο Πεζόστρατος, σύμβουλος του βασιλιά Ηρακλή, που έχει ένα γιο, τον Ερωτόκριτο. Ο Ερωτόκριτος νομοτελειακά ερωτεύετε την Αρετούσα. Αλλά και το παλικάρι δεν είναι τυχαίο...

...ο Ερωτόκριτος έχει ένα αδερφικό φίλο τον Πολύδωρο, για να έχει να λέει τον καυμό του γύρω τους περιστρέφεται ένα παραμυθένιος κόσμος από αυλικούς, παραμάνες, εχθρούς και φίλους και το έργο ξεκινάει. Τα παιδιά ερωτεύονται και αποφασιστικά ο Πεζόστρατος ζητάει το χέρι της Αρετούσας επισήμως από τον Ηρακλή, που θυμώνει με τον σύμβουλο του, παρότι τον αγαπάει, γιατί προορίζει την κόρη του για το διάδοχο του Βυζαντίου και όχι για ένα κοινό θνητό. Για προληπτικούς λόγους λοιπόν ο Ηρακλής, εξορίζει τον Ερωτόκριτο και φυλακίζει την Αρετούσα που απαντάει αρνητικά στο βασιλικό συνοικέσιο. Όμως έρχονται δυσκολίες στο Βασίλειο του Ηρακλή καθώς εισβάλουν από τον βορρά οι Βλάχοι. Ο Ηρακλής τα βρίσκει δύσκολα, ώσπου παρουσιάζεται ένας μαυριδερός πολεμιστής που νικάει σε μια μεσαιωνική μονομαχία τον Άριστο, τον αρχηγό των Βλάχων και σώζει το βασίλειο της Αθήνας. Ο πολεμιστής αυτός που είναι ο Ερωτόκριτος μεταμορφωμένος  σε Μαυριτανό πολεμιστή, τελικά παντρεύεται την Αρετούσα, αφού πρώτα την δοκιμάζει για να δει αν εξακολουθεί να τον αγαπάει.
 Ο Ερωτόκριτος θα μείνει για πάντα ένα λογοτεχνικό σύμβολο, ένα αριστούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, πρώτα από όλα για την άψογα δουλεμένη στοιχουργική του, αλλά και γιατί είναι ένας κρητικός ύμνος στα πανανθρώπινα ιδανικά της φιλίας, του έρωτα, και της λεβεντιάς. 
Ο Ερωτόκριτος πρωτοκυκλοφόρησε χέρι με χέρι σε χειρόγραφα. Οι αντιγραφές που έγιναν από το πρωτότυπο είναι πάρα πολλές. Όμως σώζονται ελάχιστα αντίγραφα. Ένα από αυτά βρίσκεται στο Βρεατανικό μουσείο, μάλλον γραμμένο στη Κεφαλονιά, γιατί υπήρξε μεγάλη διάδοση και επιτυχία του έργου στα Επτάνησα και είναι διακοσμημένο με 121 μικρογραφίες. Το πρώτο τυπωμένο αντίτυπο, τυπώμενο το 1713 στη Βενετία, βρίσκεται στη Γεννάδειο βιβλιοθήκη της Αθήνας.

Διαβάστε την ιστορία αφού την κατεβάσετε
(Όσοι την κατεβάσατε ,ξανακατεβάστε τη διορθωμένη έκδοση.)


               
                             

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου